به صورت گرد يا جرد همچون دستگرد و دستجرد و مانند اينها ديده مىشود . ولى در هرحال اين نام احتياج به بحث و بررسى بيشترى دارد . 4 - و اما بازيجان‌خسرو هرچند دربارهء جزء اول اين نام يعنى بازيجان هنوز نمىتوان نظرى بىترديد اظهار نمود ولى دربارهء ، جزء دوم آن يعنى خسرو شايد بتوان اين را بىترديد پذيرفت كه مراد از آن خسرو انوشيروان است ، و اين استان به سبب كارهاى بزرگ عمرانى كه وى در آن انجام داده ، و شايد هم خود او آن را به صورت استانى آباد و گسترده درآورده بوده است ، به نام وى خوانده شده ، و اين‌جا هم همانند استانهاى ديگر اين سرزمين كه هريك به نام شاهى كه در آبادى آنجا كوشيده و در اين كتاب دربارهء آنها سخن رفته و مىرود به نام او ناميده شده است . در تأييد اين مطلب گذشته از آنچه در همين كتاب دربارهء كارهاى عمرانى متعدد انوشيروان در همين منطقه آمده ، چه دربارهء طرح عظيم نهروان و طرحهاى مكمل آن همچون قاطول كسروى و قورج كه دربارهء آنها پيش از اين با تفصيل سخن رفت ، و چه دربارهء كارهاى ديگر او از آن قبيل كه در جلد اول همين كتاب در تعمير خندق شاپور و كارهاى عمرانى او در مناطق مرزى روم و صحرا بدانها اشاره شد « 1 » ، مىتوان به نوشته‌هاى دينورى و ابن اثير هم دربارهء استانها و طسوجهاى تازه‌اى كه انوشروان در همين منطقه به وجود آورده يا گسترش داده است نيز اشاره كرد . ابو حنيفهء دينورى از استانى سخن مىگويد كه انوشروان آن را در همين منطقه نهروان و جوخى « 2 » به وجود آورده بوده . دينورى آن را به نام خسروماه خوانده و داراى شش تسو شمرده كه هرچند نام آنها با نام تسوهايى كه ابن خردادبه براى اين استان بازيجان‌خسرو ذكر كرده يكسان نيست ولى محل آنها همينجا است « 3 » . و ابن اثير هم از استانى از برآورده‌هاى انوشروان در همين منطقه ياد كرده داراى

--> ( 1 ) . تاريخ و فرهنگ ايران . . . ج 1 ، ص 258 به بعد . ( 2 ) . درباره جوخى در گفتارى بعد توضيحى خواهد آمد . ( 3 ) . ابو حنيفهء دينورى الاخبار الطوال ، ص 73 .